GEZİ | Turist Değil Gezgin

Budapeşte’nin Minik Heykelleri

admin — Fri, 04 Aug 2023 14:36:32 +0000

Bizi Takip Edin

Eserleri hem Budapeşte’de yaşayanlar, hem de turistler tarafından çok sevilen gerilla sanatçı Mihail Kolodko tarafından yapılan heykelcikleri tek tek gezip fotoğrafladık ve bu yazıda toparladık. Dikkat etmezseniz bu heykellerin farkına bile varmadan yanından geçip gitmeniz mümkün, çünkü çoğunun boyutu el büyüklüğünü geçmiyor.

Ukrayna asıllı Macar sanatçı Kolodko’nun heykelleri, şehrin çeşitli yerlerinde “sürpriz” bir şekilde ortaya çıkıyor. Gerilla sanatçı olarak adlandırılmasının sebebi de bu – Kolodko, heykellerin sipariş üzerine yapılması ve bir yere yerleştirilmesi fikrini benimsemiyor. Sipariş alamadığı dönemlerde sanatçı fikirlerini bir şekilde hayata geçirmek isteyip, malzeme masraflarını da minimuma indirgemenin yolunu minik heykelcikler üzerinde çalışarak ve bunları sürpriz bir şekilde kamusal alanlara yerleştirerek bulmuş. Artık oldukça ünlenen sanatçının ne zaman yeni bir heykeli ortaya çıksa haberlere konu oluyor ve bir sonraki hamlesi de takipçileri tarafından heyecanla bekleniyor…

Kolodko’nun Budapeşte’de 39 tane heykelciği var, biz 37 tanesini listeye ekleyebildik. Listeye eklemediklerimiz: Dreher Antal ve Liszt Ferenc. Liszt Ferenc havalimanında, diğeri ise merkezin dışında Dreher bira fabrikasının bahçesinde ve maalesef buraya dışarıdan girmek mümkün değil. Bunlar dışında Macaristan’ın diğer şehirleri Vác, Veszprém ve Tihany’da da Kolodko çalışmalarına rastlamak mümkün.

Bu zamana kadar sanatçının bir tane heykelciği ortadan kaybolmuş. Eskiden Varosliget’te olan pisuvar heykelciğinin akıbeti nedir bilmiyoruz. Kolodko heykellerinin çoğu Macaristan’ın yakın tarihine, sanatçının çocukluğundan nostaljik karakterlere ve politikaya gönderme yapıyor.

Listemizdeki heykellerin hepsini gezmemiz, fotoğraflarını çekmemiz toplam 9 saat sürdü. Birkaç günlük bir turda şehir gezisi yaparken hepsini görmek pek mümkün değil gibi görünüyor. Beğendiklerinizi seçip gidip görmek daha mantıklı. Veya şehir turu yaparken gözden kaçırmamak için, rotanız üzerindeki heykelcikleri işaretleyebilirsiniz.

Biz Budapeşte şehir bisikletlerini (Bubi) kullanarak heykelcikleri bir bir gezdik. Sanıyoruz en kolay yöntem de bu. bizim Budapeşte bisiklet kiralama ve bisiklet yolları yazımıza göz atabilirsiniz.

Heykeller gerçekten de çok küçük, 37 heykelden sadece birisinde biz gitmeden önce fark eden birisini gördük. Genelde etraftan geçen insanlar siz fotoğrafını çekerken orada bir heykel olduğunu fark ediyor ve sizden sonra onlar da fotoğrafını çekiyor.

Heykelciklerin konumlarını sayfanın en altındaki haritadan bulabilirsiniz.

Szomorú Tank (Üzgün Tank): 1956 yılında Macaristan’daki Sovyetler Birliği destekli Stalinist hükümete karşı başlatılan halk hareketini tasvir ediyor, o zamanlar tankların namlusu halka uzatılmış.

Főkukac (Baş Solucan): Zincir köprüyü arka planına alan bu heykel Nagy ho-ho-ho horgász çizgi filmindeki Baş Solucan karakteri. Kolodko 6 yaşlarındayken Macarcayı bu çizgi filmden öğrenmiş.

Franz Joseph: Szabadság köprüsünün üzerindeki heykelcik, 1848-1916 yılları arasında hüküm sürmüş olan Avusturya-Macaristan imparatorunun tasviri. Kendisi aynı zamanda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun en uzun hüküm süren imparatoru. 1914’te Sırbistan’a savaş açarak I. Dünya Savaşı’nın çıkmasına neden olmuş ve savaş devam ederken ölmüş.

Trabant: Trabant eski Doğu Alman otomobil üreticisi VEB Sachsenring Automobilwerke Zwickau tarafından 1957’den 1991’e kadar Doğu Bloğu ülkeleri için üretilmiş bir dizi küçük arabadır.

In vino veritas yani şarabın içindeki gerçek. Óbuda Amphitheatrum’un içerisinde. Küçük bir sürahi şarap tutan bir Roma lejyonerini tasvir ediyor.

Once upon a time there was a dog fair in Buda: Çocuk bayramını kutlamak için bir hafta sonu Kolodko “Bir Zamanlar Buda’da Bir Köpek Panayırı Vardı” isimli çalışması ile bu minik köpek heykellerini Batthyány sokağında yer alan küçük meydana kondurmuş.

Once upon a time there was a dog fair in Buda, Vizsla: Vizsla köpeği, aslen Macaristan’a ait olan ve tarihi geçmişi Orta Avrupa’nın köklü ormanlarına kadar uzanan, son derece özel ve değerli bir ırktır. Ataları, asil Macar soyluları tarafından yüzyıllar boyunca avcılıkta sadık bir yoldaş ve mükemmel bir avcı olarak kabul edilmiştir.

Once upon a time there was a dog fair in Budapest, Puli: Puli çoban köpeği, kökeni itibarıyla tam anlamıyla Macaristan’a ait olan ve yüzyıllardır bu topraklarda çobanlar tarafından kullanılan, karakteristik uzun, kıvırcık tüyleriyle ünlü, zeki, çalışkan ve sadık bir ırktır.

Once upon a time there was a dog fair in Buda, Puppies

Mekk Elek: Dokunduğu her şeyi bozan altın kalpli ustamız Mekk Elek Romhányi József’in kaleminden doğmuş bir çizgi roman karakteri. 1970lerde kukla çizgi film olarak uyarlanmış ve şimdi Széll Kálmán meydanının bir köşesinde onu izleyerek büyüyenleri her gün bir anlığına çocukluk anılarına götürüyor.

Rubic Cube: Rubik kübü 1974 yılında Macar mimar Ernö Rubik tarafından icat edilmiştir.

Kockásfülű nyúl (Pötikare kulaklı tavşan): 1970lerde Veronika Marék tarafından yazılan ve Zsolt Richly tarafından çizilen çizgi film, Komünist rejimin düşüşünden sonra dünya çapında ün kazanmış. Nickelodeon ile birlikte ABD dahil dünyanın pek çok ülkesinde yayımlanmış.

“The Russians are already in the pantry (Ruslar zaten kilerde)”: En ünlü Macar komedilerinden biri olan Onbaşı ve Diğerleri’ndeki efsanevi aktör Imre Sinkovits’in, sonrasında meşhur bir atasözü haline gelen dizeyi söylediği sahneye göndermedir.

Lecsó (Ratatouille): Muhtemelen Kolodko’nun sevdiği filmler arasında, fareler suyu sevdiği için bu eserini Tuna Nehri’nin kıyısına yapmış.

Fülhallgató (Kulaklık): Müzik ve sahne sanatlarının sergilendiği MÜPA’daki kulaklığa biraz yaklaşırsanız MÜPA sanatçılarının eserlerini dinleyebilirsiniz.

Libido veya diğer adıyla kemikli balon köpek: Kolodko bu eseriyle dünya’nın en ünlü heykeltraşlarından biri olan ABDli Jeff Koons’a gönderme yapmış. Kolodko, Jeff’in sanatının modasının geçmiş ve pahalı olduğu görüşünde. Bu arada Jeff’in ilk eşi Macarmış.

Bizi Takip Edin

Mr. Bean mackója (Mr Bean’in ayıcığı): Kolodko, Mr. Bean’in sevimli ve sadık ayıcığını İngiltere Büyükelçiliği’nin 2017 yılına kadar tam 70 yıl boyunca hizmet verdiği, Harmincad sokaktaki 6 numaralı binanın dış cephesine yerleştirmiş.

Kermit the Frog: Parlamento yakınındaki Liberty Square civarında geziyorsanız, yerlere bakmazsanız çok büyük ihtimalle Kermit’i görmeden geçip gidersiniz.. 19. yüzyılın sonlarında kurbağa bacağının bir Macar lezzeti olduğuna gönderme yapıyor bu heykelcik. Ama Kermit çok seviliyor, kimsenin onu yemeye niyeti yok. Ola ki kendisini kışın ziyaret ederseniz, birileri tarafından yumuşacık atkılarla sarmalandığını görebilirsiniz.

Lunar Rover (Ay Aracı): Amerika Büyük Elçiliği’nin yakınlarındaki bu heykelcik ile ABD’nin Apollo görevleri sırasında aya indirdiği ay aracını ve onu kullanan bir astronotu Budapeşte sokaklarında da ölümsüzleştirmiş.

Ushanka Returns (Kalpak geri döndü): Bu heykelciğin bir benzeri önceden Szabadság meydanında yer alıyordu, ancak heykel tartışmalara yol açtı ve Mi Házank (Vatanımız) Partisi milletvekili Erik Fülöp komünizm kurbanlarını anma gününde baltayla bu heykeli yerinden söküp Tuna Nehri’ne fırlattı. Kolodko ise eserine yapılan bu saldırıya sessiz kalmadı ve Parlamento’nun hemen önünde Tuna kıyısındaki merdivenlerde Ushanka yeniden belirdi. Kolodko daha sonradan yaptığı açıklamada ise eserinin yanlış anlaşıldığını, son Rus askerinin 1991’de ülkeden ayrılmasına rağmen Macaristan’ın hala Rus etkisinde olduğunu düşündüğü için bu heykeli yaptığını söyledi.

Axe (Balta): Mi Házank Partisi milletvekili Erik Fülöp’ün meşhur baltası.

Dead Squirrel (Ölü Sincap): Elinde bir tabanca bulunan bu ölü sincap intihar mı etti, yoksa kendini korumak için mi tabanca kullandı henüz bilinmiyor. Cesedin etrafındaki tebeşir hatları, polisin de olayla tamamen ilgilendiğini açıkça gösteriyor. Cesedin yüksek bronz içeriği, otopsiyi oldukça zorlaştırsa da Budapeşte’de hiçbir suç çözülmemiş kalmaz, fail(ler) bulunacaktır. Bir çoğu çözümün Columbo ve heykeli birkaç adım ötede duran köpeğinden gelmesini bekliyor, ancak ünlü araştırmacı henüz vaka hakkında yorum yapmadı.

The Russian War Ship (Rus Savaş Gemisi): Budapeşte’nin Moskova rıhtımına yerleştirilen bu heykel Ukrayna bayrağının sembolü şeklinde yüzük takmış bir orta parmağın üzerinde yer alıyor. Topları bükülmüş bir savaş gemisinin üzerindeki Putin figürü olan heykelcik Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline tepki olarak doğmuş.

Skála Kópé: Macaristan’da özellikle 80li yıllarda oldukça popüler olan Skála mağazasının televizyondaki reklam yüzü. Şimdi Nyugati Tren İstasyonu’nun karşısında eski Skála mağazasının olduğu yerde barkoddan yapılmış şezlongunun üzerinde emekliliğinin keyfini çıkarıyor.

Tivadar Herzl: Modern siyonizmin kurucusu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu vatandaşı, gazeteci, yazar ve politik aktivistti. Herzl, İsrail’in kuruluşundan 44 yıl önce yaşamını yitirmiş olmasına rağmen İsrail devletinin kurucu babası olarak kabul edilmektedir.

Rezso Seress: Ünlü Macar besteci ve piyanist Seress II. Dünya Savaşı sırasında Yahudi olduğu için Nazi toplama kamplarına götürülmüş ve buradan kurtulmuştur. Derin bir hüzün ve umutsuzluğu ifade eden şarkısı Szomorú Vasárnap (Üzgün Pazar) bir dönem dünyada intihar şarkısı olarak ünlenmiş, BBC gibi pek çok televizyon kanalı ve radyoda uzun yıllar yasaklanmıştır.

Búvár és a kulcs (Dalgıç ve anahtar): Bir efsaneye göre gazeteci Molnár Ferenc 23 Ekim 1894’te New York Cafe’nin açılış gününde kafenin anahtarını hep açık kalması için Tuna Nehri’ne fırlattı.. New York Cafe 2014 yılında 120. yaş gününü kutlarken yönetimi konuklarının 120 yıl daha kahve içmesi için anahtarı yine Tuna Nehri’ne fırlattılar. Dalgıcımız ise anahtarı Tuna nehrinden çıkarmış ve bir daha nehre atılmaması için elinde sıkı sıkı tutuyor.

Előre a Multba (Geleceğe Doğru): Kolodko bu eserinde geleceğe DeLorean yerine Trabant ile gitmeyi tercih etmiş. Trabant geçmişte Doğu Bloğunun halk aracı olarak bilinmekteydi. Almanca olan Trabant kelimesinin Rusça’daki kelime karşılığı ise Sputnik. Trabant’ın Keleti Tren İstasyonu’nun önünde olması ise oldukça manidar, çünkü Macaristan’dan Batı ülkelerine giden trenler Keleti Tren İstasyonu’ndan kalkıyor.

Noé Bárkája (Nuh’un Gemisi): Kolodko sembolik anlamı ve muhteşem detayları nedeniyle bu eseri en iyi çalışmalarından biri olarak değerlendirmiş. Heykelin içinde hayvanlar yok, ancak konumları sayesinde varlıklarının hissedilmesi sağlanmış. Gemi pencerelerine göz attığınızda, küçük renkli cam pencereler ile İncil’deki gökkuşağına atıfta bulunulmuş.

Garfield: Kolodko, 1978 doğumlu olan Garfield’in 45. yaş gününü kutlamak için onu VII. bölgedeki bir köpekçiğin yanında tekrardan ölümsüzleştirmiş.

Hanna Szenes: II. Dünya Savaşı’nda Macaristan’da yaşayan Yahudiler adına yaklaşmakta olan sürgünü engellemek amacıyla Yugoslovya’ya paraşütle atlayacağı bir görev için Filistin’de İngiliz ordusu tarafından eğitilmiş bir İsrail milli kahramanıdır. Szenes Macaristan sınırında tutuklandı, hapse atıldı ve işkence gördükten sonra kurşuna dizilerek infaz edildi.

14 Carat Roadster: Bu Alfa Romeo Macar roman yazarı Jenő Rejtő’nün aynı adı taşıyan romanından esinlenerek yapılmış. Bu romanda Fransız yabancı lejyonunda Rus kökenli bir beyefendinin, bir iskambil oyununda Nobel Fizik Ödülü’nü kazanması da dahil olmak üzere, akıllara durgunluk veren maceraları anlatılıyormuş. Rejtő’nün evi bir dönem bu sokaklarmış ve 1943 yılında Doğu cephesinde işçi kampında hayatını kaybetmiş.

Micimackó (Winnie the Pooh): Kolodko bu eseri ile ünlü yazar Karinthy Frigyes’i doğum gününde VII. bölgede Damjanich sokak 27’de doğduğu evin cephesine başının üstünde bir kavanoz bal tutan Winnie the Pooh heykeli tasvir ederek onurlandırmış. Karinthy Frigyes Winnie the Pooh’un Macarca çevirisini yapmıştır.

Among us (Aramızda): Varosliget’teki Etnografya Müzesi’nin önündeki bu heykelcik Kolodko’nun en zor anlaşılan eserlerinden birisi. Botların içerisinden çıkan kemikler, zamanında burada olan ve ters düz edilerek yıkılan Stalin heykeline gönderme yaparken, kaykayın ise buz pateni pistine benzetilen yeni Etnografya Müzesi’ne gönderme yaptığı düşünülüyor.

Dracula: Hartmuth Zech’in yirmi yıl önce sergilediği en ünlü Drakula rolündeki Béla Lugosi’nin gerilla büstünün yanındaki eser, Dracula’nın kitap okumasından esinlenerek, Varosliget’te Vajdahunyad kalesinin arka bahçesine yapılmış.

Söröslovak (Bira taşıyan atlar): Meşhur Macar bira markası olan Dreher’in X. bölgedeki fabrikasının girişinde yer alan sevimli bir heykelcik. Bir zamanlar restoranlara bira götürmek için kullanılan Dreher bira arabalarını tasvir ediyor.

Virágárus házaspár (Çiçek satıcısı çift): Pasarét meydanında eskiden heykelin bulunduğu noktada Aranka teyze ile Béla amcanın çiçek tezgahları varmış. Mahalle sakinleri onların anısını yaşatabilmek için Kolodko’dan bu heykelciği yapmalarını istemişler.

Bizi Takip Edin

The post Budapeşte’nin Minik Heykelleri first appeared on Turist Değil Gezgin.

Everest Base Camp Yürüyüşü 5. Gün: Tengboche – Dingboche

admin — Wed, 05 Jul 2023 19:15:28 +0000

Bu yazı şu serinin bir parçasıdır. Everest Ana Kamp Yürüyüşü

Bizi Takip Edin

Everest Base Camp yürüyüşümüzün beşinci gününe, Tengboche Manastırı’ndaki Budist ayinine katılarak başladık. Manastıra ayakkabılar çıkarılarak giriliyor, yerler ahşap kaplama ve içerisi çok soğuk. Turistlerin izlemesine izin verilen ayinde, çekim yapmak yasak. Budist monklar önlerindeki kitaba bakarak çok hızlı bir şekilde dua mırıldanıyor veya ilahi söylüyorlar diyelim. Ancak herkes aynı tondan okumuyor, ilahi çok sesli bir koro halinde söyleniyor ve hiç kesilmiyor. 10-15 dakika kadar izledikten sonra, ayıp olmayacağını umarak sessizce manastırdan çıktık, ayinin ne kadar süreceğini tahmin edemedik ve önümüzdeki zorlu yürüyüşe başlamamız gerekiyordu.

Gün soğuk ve sisli başladı, Everest bu sefer kendini göstermedi. Tepelere gece biraz daha kar yağmış olduğunu gördük. Öğlene doğru sis biraz dağıldı ve birkaç dağın tepesi ortaya çıktı. En çok sevdiğimiz dağlardan biri olan Ama Dablam’ın da görünmesi bizi çok mutlu etti. Yol bir süre Ama Dablam manzarası sunan bir vadiye paralel ve düzlük olarak devam etti. Ama günün genelinde yolumuz sürekli yukarı yokuş halindeydi, inişte buralardan rüzgar gibi geçeceğimizin hayalini kurmaya başladık.

Ara ara atıştıran yağmur hızlanır mı korkusu ile, bulabildiğimiz bir köyde kendimize panço şeklindeki yağmurluklardan aldık, ancak sonrasında hiç kullanmamıza gerek kalmadı. Üzerimizdeki montlar zaten su geçirmezdi ve çantalarımızın kılıfları vardı, ama Everest Base Camp yürüyüşüne çıkmadan önce izlediğim videolardan birini unutamıyordum: videoyu çeken kişi baston şeklindeki devasa şemsiyesi ile buralara gelmişti, ama daha da kötüsü gerçekten onu yürüyüşü boyunca kullanmıştı. Bizim için fotoğraf ve video çekimleri için ellerimizin serbest olması önemli, bir de ağırlık meselesi var. O yüzden şemsiye taşımayı hiç mantıklı bulmadık. Zaten batonsuz yürümek de imkansız, baton değil de şemsiyemi baston olarak da kullanırım derseniz, o başka. =) İşin özü, bu yürüyüşe çıkarken mevsim çok önemli. Yağmur sezonunda gelirseniz çok keyif alamayabilir, dağ manzaralarını göremeyebilirsiniz.

İyice irtifa almaya başlamamızla birlikte, 4000 metreyi geçtikten sonra bitki örtüsü de değişti; ağaçlar bitti ve çalılar başladı. Gün içindeki kısa tuvalet molalarında arkasına sığınacak ağaç kalmaması, rota boyunca gördükleri kamusal tuvaletleri kullanma fobisi olan gezginlerin gözünü iyice korkuttu. =) Ama insan her şeye alışıyor, her koşula uyum sağlıyor. Bu tarz yolculukların en güzel taraflarından biri de, konfor alanında bambaşka bir biçimde çıkmaya insanı zorlaması oluyor.

Bizi Takip Edin

Bunları konuşup şakalaşarak yürüyüşümüze devam ederken, o güne kadar gördüğümüz en ağır yükü taşıyan şerpayı görüp kalakaldık. Nepalliler zaten ufak tefek bir vücut yapısına sahip ve gördüğümüz şerpanın sırtındaki yük çok fazla görünüyordu. Dayanamayıp sorduk, 60 kilo dedi. Yardım etme isteğimizle ne yapacağımızı bilemedik, Uğur o şaşkınlıkla çocuğun ağzına bir parça çikolata tıkıştırdı.

Shomare’de öğle yemeği için mola verdik. Uğur bu yolculuktaki önemli ekipmanlardan biri olan güneş gözlüğünün üzerine ilk defa bu molada oturdu. =) Saplarından biri kırılan gözlük, yara bandı ile hızlıca tamir edildi…

Öğleden sonra güneşin açmasıyla, geçen gün konuştuğumuz Everest’e çıkmış olan şerpanın “hava 2 güne açar” dediğini hatırladık. Yine bir vadide tatlı tatlı tırmanışla devam eden rotada, vadinin karşı tarafındaki dağlarda toprak kayması olduğunu gördük, korkutucu görünüyordu. Bugünün hedefi olan Dingboche bir türlü tepelerin arasından görünmedi, ancak saat 5’te etabın sonundaki biraz tırmanıştan sonra vardık ve vardığımız anda yine sis bastırdı, hava dağlarda gerçekten saniyelik değişebiliyor. Bu geceki konaklama noktamız 4350 metrede, Khumbu Resort. Ortak alanda asılı olan menüden gördüğümüz kadarıyla (ve beklediğimiz üzere) fiyatlar git gide artıyor, özellikle telefon şarjı ve internet fiyatındaki değişim gözümüze çarpıyor.

Khumbu Resort’ta odada elektrik yok, gündüz hava sisli olduğu için solar paneller yeterli güç üretememiş. Yalnızca ortak alana ve tuvalete ışık vermişler, koridorlarda herkes kafa lambası ile geziyor. Elimi yıkarken su da azalarak bitti, şartlar iyice çetinleşmeye başladı. İnternet zaten yok, odalarda ısıtma yok ve dışarısı muhtemelen eksi 5-10 derece… Burada 2 gece kalacağız, önümüzdeki gün aklimatizasyon günü. O nedenle çok erken yatmayıp, ortak alanda biraz daha vakit geçiriyoruz, Uğur yıldızlı gece fotoğrafı çekmek için 40 dakika kadar dışarıda, soğukta ve karanlıkta takılıyor.

Bizi Takip Edin

The post Everest Base Camp Yürüyüşü 5. Gün: Tengboche – Dingboche first appeared on Turist Değil Gezgin.

Everest Base Camp Yürüyüşü 4. Gün: Namche Bazar – Tengboche

admin — Wed, 05 Jul 2023 09:16:30 +0000

Bu yazı şu serinin bir parçasıdır. Everest Ana Kamp Yürüyüşü

Bizi Takip Edin

Everest Base Camp yürüyüşündeki dördüncü günümüzde, güne mümkün olduğunca erken başladık; çünkü yine kolay bir gün olmayacağını biliyorduk. Önceki akşamdan çantaları toparlayıp hazırlamış olmamız sayesinde, hızlıca kahvaltı yapıp, saat 7:15’te yollara düşmüştük bile. Bu arada, pek çok yürüyüşçü daha da erken kalkıp yola çıkmayı tercih ediyor, ancak konaklama yerlerindeki kahvaltı her zaman çok da erken başlamayabiliyor. Sabah 7’den önce yola çıkmayı planlıyorsanız, önceki akşamdan kahvaltınızı planlamanız ve kaçta kahvaltı alabileceğinizi sormanız iyi olur.

Namche Bazar’dan ayrılıp Tengboche yönüne döndükten sonra, rota uzunca bir süre neredeyse eğimsiz sayılabilecek şekilde ilerliyor. Yürüyüş yolunun bir tarafı dağ, bir tarafı uçurum. Çantasını taşımayanlar, 4. gününde artık yorulmaya başlamış olan çantalıları bu düzlüklerde hızlı hızlı geçiyor. =) Ama moral bozmak yok, yavaş yavaş ilerliyoruz ve çanta taşımanın çok büyük faydasını önümüzdeki günlerde göreceğimizi henüz bilmiyoruz. Manzaraların tadını çıkarmaya odaklanıyoruz, nefes düzenlemeyi de yavaş yavaş öğrenmeye başlıyoruz. Daha önce Likya Yolu’nda da hissettiğimiz, arka dönüp bakınca “şu dağların ardından yürüyerek geldim” sevincini sık sık yaşıyoruz. İki gün önce dizlerimiz titreyerek geçtiğimiz büyük asma köprüyü ta uzaklardan, sislerin arasından seçiyoruz…

Yürüyüşümüz boyunca “en kötü” diyebileceğimiz hava ile 4. günde karşılaştık. Gün boyu sık sık sis bastırdı ve hafif yağmur yağdı, ama yürüyüşe devam etmemize engel olacak kadar kötü değildi. Yol üzerindeki favori mola noktalarından biri, Everest’e ilk kez tırmanılmasının 50. yılı anısına 2003 yılında yapılmış olan Tenzing Anıtı. Biz de burada çantaları indirip, su ve atıştırmalık molası verip fotoğraflarımızı çektikten sonra yola devam ettik. Çok geçmeden de Sanasa köyünün girişinde ilk gördüğümüz yer olan Dream Garden Lodge’da bir çay molası verdik. Burayı 2003’te Everest zirvesine tırmanmış olan Nawang Karsang şerpa işletiyor. Everest’e tırmanmış bir şerpaya denk gelmişken hem beraber fotoğrafımızı çektirdik, hem de biraz sohbet edip bazı tüyolar aldık. Havayı sorduk, 2 gün sonra açılacağını söyledi ve dediği gerçekten çıktı. Dingboche’de mutlaka aklimatizasyon yapmamızı söyledi (zaten öyle planlanmıştık, sevindik), bir de Canberk’in çantasını düzenlemesine yardım etti. Çantanın üzerine bağlanmış olan uyku tulumunu, çantanın içine tıkıştırdı ve ağır şeyleri sırt kısmına, ortaya doğru koymamızı tavsiye etti.

Bizi Takip Edin

Bu moladan sonra inişe geçen yol biraz moralimizi bozdu, çünkü inmek demek çıkmak zorunda kalacak olmak demek… Gerçekten de bu etapta günün son üçte birlik kısmı oldukça dik ve zorlayıcı bir tırmanış gerektiriyor. Taşlı ve yüksek basamaklı yürüyüş yolunda bize hafif atıştıran yağmur ve iyice soğuyan hava eşlik etti; tepelerde artık kar da görmeye başladık. Ama etabın sonunda varılan Tengboche Manastırı manzarası bütün yorgunluğu unutturuyor. Burası ayrıca Everest’in çok güzel göründüğü yerlerden biri, bizim de şansımıza bulutlar biraz açtı ve Everest’i kısmen ve uzaktan da olsa ilk defa gördük. Üstüne bir de Tengboche Bakery’de pasta alınca keyfimiz iyice yerine geldi. Bu gece ilk defa sobalı ortak alanı olan ve tuvaletleri daha temiz bir konaklama yerinde kaldık (Tashi Delek Otel’in yanındaki Hotel Himalayan).

Akşam yemeğinde 10 gündür 5000 metre üzeri irtifada gezmekte olan Çek gezginlerle sohbet mettik ve önümüzdeki günleri planlarken biraz onlardan da taktik aldık. Yemeklerimiz gelmeden önce dağıtılan sıcak havlu o kadar iyi geldi ki, keyfimiz iyice katlandı. Ama ortak alanda hem sobayla hem sıcak havluyla ısınmış olsak da, kalacağımız odalara geçince sırttan yayılan bir ürperme kaçınılmaz. =)

Bugünün sonunda not almış olduğumuz pratik bilgiler ve taktikler şöyleydi:

Şarj ücretleri otellerde sabit oluyor, yani 1 cihaz için ödeyeceğiniz ücret belli. Power bank şarj ettirirseniz, telefonunuzu 2-3 kez şarj edebilirsiniz yani.. Ama yine de en iyisi gündüzleri kendi solar panelini kullanmak, geceleri sık sık elektrik kesintisi yaşanıyor. Bu yüzden kaldığınız odayı, tuvaleti filan bulmak için kafa lambası da şart.
Mataralara sıcak su koydurup uyku tulumunun içine sokmak soğuk gecelerde bir noktaya kadar büyük bir konfor sağlıyor. Tabi mataradan suyun sızmayacağından eminseniz.
Yanınıza alacağınız ilaçlar listesine boğaz pastili mutlaka ekleyin. Kuru ve soğuk hava boğazı çok kurutuyor, buralarda da bulursunuz ama gereksiz pahalıya satılıyor.

Bizi Takip Edin

The post Everest Base Camp Yürüyüşü 4. Gün: Namche Bazar – Tengboche first appeared on Turist Değil Gezgin.

İskoçya’nın Gizli Hazinesi: Dunnottar Kalesi

admin — Tue, 04 Jul 2023 08:27:38 +0000

Bizi Takip Edin

Dunnottar Kalesi, İskoçya’nın kuzeydoğu kıyısında, Aberdeenshire bölgesine bağlı Stonehaven kasabasının yaklaşık 3 kilometre güneyinde, kayalık bir burun üzerine inşa edilmiş olan ve harika bir doğa yürüyüşü ile ulaşabileceğiniz bir kale. Tarihinin 3. yüzyıla kadar dayandığı söylenen yapının günümüze ulaşan kalıntıları büyük ölçüde 15 ve 16. yüzyıldan kalmış.

Kalenin üzerinde durduğu ve kayalık ise tahminen 440 milyon yaşında. Bu dik kayalık deniz seviyesinden 49 metre yükseklikte ve Kuzey Denizi’ne bakıyor. Eğer şanslı gününüzdeyseniz denizde fokların yüzdüğünü görmeniz mümkün.

Erken Orta Çağ döneminde içine bir şapelin de inşa edildiği kale, 9. yüzyılda Vikinglerin saldırısına uğramış ve zamanın İskoçya kralı bu kalede öldürülmüş. 13. yüzyılda buraya bir kale inşa edilmiş.

Bizi Takip Edin

Ancak 1297’de William Wallace yönetimindeki İskoç Bağımsızlık Savaşı sırasında Dunnottar İngilizler’in elinden alınmış. 4000 mağlup İngiliz asker kilisede hapsedilerek canlı canlı yakılmış. 14. yüzyıldan itibaren Dunnottar Kalesi İskoçya’nın en güçlü ailelerinden biri olan Keiths’e ev sahipliği yapmaya başlamış.

Keiths ailesi, yapıya günümüzde hala ayakta duran kule de dahil olmak üzere çeşitli eklemeler yapmış. Kale, İskoçya kraliçesi ve oğlu tarafından defalarca ziyaret edilmiş ve Keiths ailesi tarafından büyük bir misafirperverlikle karşılanmışlar. Ancak yaklaşık 400 yıl burada yaşayan aile, Jacobit isyanındaki başarısızlığı nedeni ile ihanetten hüküm giymiş ve Dunnottar Kalesi de dahil olmak üzere tüm mülklerine devlet tarafından el konulmuş.

1925 yılında Pearson ailesinin kaleyi satın almasıyla acil bir restorasyon planı başlatılmış. Kale böylece tamamen yok olmaktan kurtarılarak, ziyarete açılmış.

İskoçya’nın gizli hazinelerinden biri olarak nitelendirilen Dunnottar Kalesi, yılın bazı günleri açılış-kapanış saatleri değişmekle beraber, her gün 9:00 – 18:00 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor. Yetişkin için 10,50 pound olan giriş bileti, online veya ziyaret gününde kale girişinden alınabiliyor, ancak girişte yalnızca kartla ödeme kabul ediyorlar.

Bu yazı 2023 Temmuz ayında güncellenmiştir.

Bizi Takip Edin

The post İskoçya’nın Gizli Hazinesi: Dunnottar Kalesi first appeared on Turist Değil Gezgin.

Mürettebatı Tarafından Batırılan Denizaltı: U-2540

admin — Fri, 30 Jun 2023 21:10:44 +0000

Bizi Takip Edin

Almanya’da 2. Dünya Savaşı sırasında inşa edilen denizaltı sığınağından ve enteresan tarihinden bu yazımızda bahsetmiştik. Bu yazının konusu ise, o sığınaklarda üretilmesi ve bakımlarının yapılması planlanan, ama sığınak yapısının inşası bitirilemediği için bu planın gerçekleştirilemediği U-Bootlarla, daha doğrusu bu U-Boot’ların bir tanesi ile ilgili, U-2540. Orijinal bir 2. Dünya Savaşı denizaltısı olan “Wilhelm Bauer” , Bremerhaven’daki Denizcilik Müzesi’nde ziyaret edilebiliyor.

U-Boot, 2. Dünya Savaşı sırasında geliştirilen Alman denizaltılarına verilen isim. Özelliği ise, o dönemdeki denizaltılardan farklı olarak, hem daha uzun süre su altında kalabilmesi sayesinde yüzeye hiç çıkmadan bir görevi tamamlayabilmesi, hem de daha hızlı ve çok sessiz seyredebilmesi. Zamanındaki denizaltılarla kıyaslandığında bu devrimsel nitelikleri ile, dünya çapında denizaltı tasarımlarına da yön vermiş. Ancak savaşın sonlarına doğru geliştirildiği için, o sıralarda petrol sıkıntısı baş gösterdiği için ve Almanya o zamana kadar deniz savaşlarını çok da ciddiye almadığı için Almanya’nın savaşı kaybetmesine engel olamamış…

Bremerhaven’daki Denizcilik Müzesi, Weser Nehri’nin Kuzey Denizi’ne açıldığı yerde, limanın içinde yer alıyor. Kapalı binaları da olan müzenin açık alanında ise eski gemiler ve yazımızın konusu olan denizaltı bulunuyor. Bu açık alanda gezmek için herhangi bir ücret ödenmesi gerekmiyor, ancak içini görmek istediğiniz gemilerin girişinde ayrı ayrı ödeme yapabiliyorsunuz.

Biz gittiğimizde (Haziran 2020) müze binasının büyük kısmı restorasyon nedeni ile kapalıydı, zaten en
çok ilgimizi çeken kısım denizaltı olduğu için oraya girdik, ayrıca ücretsiz bir süreli sergi gezdik. Denizaltının giriş ücreti yetişkinler için 4€.

Bizi Takip Edin

“Wilhelm Bauer” denizaltısı hiç çatışmaya girmemiş ve 2. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru, müttefiklerin eline geçmesinin önlenmesi için, kendi mürettebatı tarafından Baltık Denizi’nde kasten
batırılmış. 1957’de ise enkazı çıkartılarak tamir edilmiş ve Federal Alman Donanması tarafından eğitim
amaçlı kullanılmış. İsmini de bu sırada vermişler: 1800lü yıllarda yaşamış olan Bavyeralı mucit ve
mühendis, denizaltı tasarımcısı Wilhelm Bauer.

Bu U-Boot, bu tipteki denizaltıların hala var olan tek örneği (Tip XXI). Zamanının en yüksek teknolojisi
ile donatılmış olan denizaltının içi bizler için tabi ki klostrofobik, ancak bize göre ufacık olan bu taşıtın
maksimum mürettebat sayısı 58’miş. Uzunluğu 76,70 metre, genişliği ise 6,60 metre. 4 adet torpido
tüpü bulunuyor ve 330 metreye kadar dalış yapabiliyormuş.

Savaşın korkunçluğunu hatırlatan ama zamanın teknolojisini de anlamamızı sağlayan böyle müzeleri
gezmeyi seviyoruz, özellikle de 2. Dünya Savaşı tarihi ilgimizi çektiği için… Tam da bu yazıyı
yazmadan bir gün önce Tom Hanks’in filmi Greyhound’u izledik; film müttefik donanmalarının U-
Bootlarla nasıl savaştığını konu alıyor, filme puanımız çok yüksek olmasa da konuya ilgisi olanlara
tavsiye ederiz.

Bu yazı 2023 Haziran ayında güncellenmiştir.

Bizi Takip Edin

The post Mürettebatı Tarafından Batırılan Denizaltı: U-2540 first appeared on Turist Değil Gezgin.

Hollanda’nın Çölü: Loon-en-Drunense

admin — Thu, 29 Jun 2023 10:57:17 +0000

Avrupa’nın adeta göbeğinde, Hollanda’nın güneyinde, “Brabant’ın Sahra Çölü” diye de anılan bir milli park bulunuyor: tam adıyla “Loonse en Drunense Duinen”, yani Loon ve Drunen’nin kum tepeleri (Loon ve Drunen yakınlardaki iki küçük köyün ismi).

Daha önce hiç duymadığımız ve hakkında herhangi bir Türkçe kaynak da bulamadığımız milli parktan, Tilburg’daki arkadaşlarımızı ziyaretimiz sırasında haberdar olduk. Burası ormanın ortasında 35 kilometrekarelik bir alanda gerçekten de çöl özelliği gösteren ve doğal olarak oluşmuş bir alan. Tilburg’un merkezine 25 kilometre kadar uzaklıkta. Akla ilk gelecek sorulardan birini de hemen yanıtlayalım, denize yakın da değil, deniz kıyısından yaklaşık 100 kilometre kadar içeride…

Milli parkın girişinde, bir çöle doğru ilerlemekte olduğunuzu kesinlikle anlamıyorsunuz: çok uzun ağaçların olduğu bir ormanlık alandaki yürüyüş yollarından ilerliyorsunuz. Ancak kısa bir süre sonra çöl karşınıza çıkıyor. Altın sarısı kum tepecikleri ile kaplı, göz alabildiğine uzanan bir alan…

Girişi için ücret talep edilmeyen milli parkta çeşitli yürüyüş rotaları bulunuyor. Çölün etrafında çepeçevre dolanan ormanda yürüyebilir veya çölün ortasından geçebilirsiniz. Biz herhangi bir rotayı takip etmedik, ormandan çöle çıktığımız noktadan, gözümüze kestirdiğimiz bir karşı tepeye kadar yürüyüp, aynı şekilde geri döndük. Tabi bu arada “tam klip çekmelik” olan bu ortamın tadını bol bol fotoğraf çekerek çıkardık.

Öğleden sonra olmasına rağmen hava oldukça sıcaktı (gittiğimiz yere tarihinin en sıcak günlerini götürme geleneğimizden burada da vazgeçmedik. Haziran ayında gittik). Her doğa yürüyüşünde olması gerektiği gibi, yanınızda mutlaka suyunuz ve güneş kremi, güneş şapkası olsun.

Şaşırtıcı bir şekilde burası Avrupa’nın tek çölü değil, ancak Kuzey Avrupa’daki en büyük çölmüş. Loonse en Drunense Duinen, Hollanda’daki 20 milli parktan biri. 2002 yılında milli park ilan edilmiş.

Aslında engebeli bir bozkır olan arazi, Orta Çağlarda aşırı otlatma ve bölgeden kömür çıkarılması nedeniyle gitgide çorak bir hal almaya başlamış. Böylece alt tabakalardan ortaya çıkan ve açıkta kalan kum düzlükleri, kumların oradan oraya sürüklenmesine imkan tanımış ve çölü andıran kum tepecikleri oluşmuş. Hatta bölgedeki 2 köy, Westloon ve Efteling tamamen kumlar altına gömülmüş. (Bu arada Efteling, çok yakınlardaki devasa eğlence parkının adı – ismini kumların altına gömülen Orta Çağ
kasabasından almış yani.)

Buradaki kum tepelerinden bazılarının yüksekliği 24 metreyi bulabiliyor, ki bu da en yüksek tepesi yollardaki kasisler olan Hollanda gibi dümdüz bir ülke için oldukça yüksek sayılır. Kanallarıyla meşhur bir ülkede çölde gezme deneyimi bizi çok şaşırttı, Tilburg tarafına seyahat ederseniz ve doğayı seviyorsanız, listenize almanızı tavsiye ederiz.

The post Hollanda’nın Çölü: Loon-en-Drunense first appeared on Turist Değil Gezgin.

Budapeşte’nin Saray Kütüphanesi: Szabo Ervin

admin — Thu, 29 Jun 2023 07:50:45 +0000

Budapeşte’nin en büyük kültür kurumu, binasına dışarıdan baktığınızda ser
verip sır vermiyor: bu yapının kütüphane olduğunu tahmin etmek ilk bakışta hiç
de kolay değil. “Saray gibi” diyenleri yanıltmayan bir yapı burası, bina zaten
Wenckheim Sarayı olarak adlandırılıyor.

Bizi Takip Edin

Saray 1889’da aristokrat bir aile tarafından malikane olarak yaptırılmış,
sonrasında birkaç kez el değiştirmiş; müze olarak kullanılmış, karargah olarak
kullanılmış, önce siyasi partiler, sonrasında sanatçılar ve gazeteciler kulüpleri
binayı mesken tutmuş. Son olarak buraya yerleşen Başkent Merkez Kütüphanesi,
1931’den beri bu binada hizmet veriyor.

1904’te faaliyete başlamış olan Budapeşte’nin ilk halk kütüphanesinin ilk
yöneticilerinden biri olan ve binaya bugünkü ismini vermiş olan Szabo Ervin’in
hayallerinden biri bir “kütüphane sarayı” inşa etmekmiş, diğer hayalleri ise bir
şehir kütüphanesi ağı oluşturmak ve bir çocuk kütüphanesi kurmak..

Bizi Takip Edin

Dünya savaşları nedeniyle büyüme hızı yavaşlasa da, 1952’de çoğunlukla genç
entelektüellerden oluşan okuyucu kitlesi o kadar artmış ki, kütüphane sarayı
yanındaki iki bina ile genişletilmiş. Günümüzde de ilgiyle ziyaret edilen
kütüphane binası, bugünkü halini de o zaman almış. 1998-2001 yılları arasında
ise detaylı bir restorasyon geçirmiş.

8 katlı kütüphanenin 1 katı “palace” olarak geçiyor ve bu katta atmosfer insanı
kendine gerçekten hayran bırakıyor. Diğer katlarda, iç mekanda saray atmosferi
olmasa da, on binlerce kitap arasında kaybolmanın keyfi paha biçilmez.
Kütüphane her yaş grubu için çeşitli etkinliklere de ev sahipliği yapıyor: sergiler,
edebiyat akşamları, aile etkinlikleri, okul öncesi ve ilkokul yaş grubu için oyunlu
kütüphane saatleri, 0-3 yaş grubu için müzik etkinlikleri…

Kütüphanenin giriş katında bir cafe ve sergilerin düzenlendiği Barok stilinde bir
iç avlu bulunuyor. İlk katta çocuk kütüphanesi, en üst katta müzik kütüphanesi
ve arşivi bulunmak üzere, yapıda bir kat ise tamamen Budapeşte koleksiyonuna
ayrılmış.

Binaya ziyaret amacıyla girmek için girişte 1700 forint karşılığında bilet
alınabiliyor (Haziran 2023 fiyatı). Bilet ile beraber 1 günlük kullanım hakkı veren
wi-fi şifresi de isteyebilirsiniz. Rehberli bireysel gezi isterseniz, önceden kayıt
yaptırarak İngilizce veya Almanca tur da satın almanız mümkün (fiyatı 5000
forint). Budapeşte’nin en merkezi yerlerinden biri olan Kalvin meydanında
bulunan saray-kütüphane, gezmekten yorulduğunuzda rahat koltuklarında ve
sessiz ortamında dinlenmek için bizce en güzel bir soluklanma yerlerinden biri.

Bizi Takip Edin

The post Budapeşte’nin Saray Kütüphanesi: Szabo Ervin first appeared on Turist Değil Gezgin.

2. Dünya Savaşı’nın Yıkılamayan Yapıları : Valentin U-boot Bunker

admin — Sun, 05 Jul 2020 15:25:39 +0000

Bizi Takip Edin

Almanya’nın kuzeyinde, Bremen’den yaklaşık 30 kilometre mesafede, 2. Dünya Savaşı’nın tanığı olan devasa yapıları görebileceğiniz bir alan var: Valentin Denizaltı Sığınakları… Bu yapıların duvarları öyle kalın, öyle sağlam ki, birkaç kez bombalandıktan sonra yapıda ancak zar zor bir delik açılabilince, yıkmanın mümkün olmadığı anlaşılmış ve vazgeçilmiş…

İşin daha da tuhafı, savaşın sonlarına doğru inşasına başlanan, inşaatı sırasında 10.000 işçinin çalıştığı ve yaklaşık 2.000 işçinin kötü koşullar nedeniyle hayatını kaybettiği bu sığınaklar hiç kullanılmamış. Denizaltı (U-Boot) üretmek ve bakımlarını yapmak amacı ile inşa edilen sığınakların yapımı bitmek üzereyken, savaş da sona ermiş…

Günümüzde Avrupa’nın en büyük ikinci yerüstü sığınağı olan Valentin, bölgede 1930’lardan itibaren gerçekleştirilmeye başlanan üç büyük Nazi projesinin sonuncusu. İlk iki proje olan fakat günümüze kadar korunamayan akaryakıt deposu ve akaryakıt tesisi, savaşa hazırlık amacı ile inşa edilmiş. Bu tesislerin altyapıları ve işçi kampları ise, daha sonra Valentin projesi için kullanılmaya başlanmış. Valentin Denizaltı Sığınağı projesine başlandığında takvimler 1943’ü gösteriyormuş. O sırada müttefik devletler, Alman Nazı devleti hava sahası üzerinde egemenlik sağlamış olduğu için, korunmasız tersanelerde denizaltılar inşa etmek imkansız hale gelmiş. Bu nedenle tavan ve duvarlarının kalınlığı 4,5 ile 7 metre arasında değişen bu devasa yapının içerisinde yeni tip denizaltıların seri üretimine başlanması planlanmış. Bu denizaltılar sayesinde müttefiklerin Atlantik’te ikmal yollarının kesintiye uğratılması ve savaşta üstünlüğü sağlamak planlanıyormuş. Ancak bu projenin gecikerek, savaşın sonlarına doğru gerçekleştirilmeye çalışılmasının sebebi, muhtemelen Hitler’in deniz savaşlarını ciddiye almaması ve kara-hava savaşlarını ön planda tutmasıydı.

Savaşın sonlarına doğru bombalanan sığınak çevresindeki çalışma kampları yok olmuş, sığınağın inşası da bu şekilde, tam olarak bitmeden ve içerisinde tek bir denizaltı bile üretilmeden durdurulmuş. Savaştan sonra ise sığınak, müttefik devletler tarafından bomba testleri için hedef olarak kullanılmış. Yıkımının mümkün olmadığı anlaşılınca bir süre atıl kalmış, sonrasında ordu tarafından tatbikat alanı ve malzeme deposu olarak kullanılmış. Devasa sığınak, zamanında haritalarda kayıt altına alınmamış ve hava fotoğraflarından da silinmiş.

Valentin sığınağını biz gezmeye gittiğimizde maalesef kapalıydı, içerisine giremedik (Haziran 2020 – Salgın nedeni ile ziyaret gün ve saatleri değişmiş. Güncel bilgi için web sitesi). Girişi ücretsiz olan sığınağı etrafını ve içini gezdiren 1,5 kilometrelik bir tur güzergahı var, bu turu ücreti karşılığında rehberle yapmak da mümkün.

Sığınak, Kuzey Denizi’ne açılan Weser Nehri’nin hemen kenarında bulunuyor. Günümüzde nehrin kenarında, sığınağın hemen yakınında bir plaj ve bisiklet-yürüyüş yolları bulunuyor.

Zamanında Avrupa’nın her yerinden savaş tutsaklarının günde 12 saat vardiya ile çok zor koşullarda çalıştırıldığı ve binlercesinin hayatını kaybettiği bu yapı, on yıllar boyunca bir suç mahalli olarak algılanacağı yerde, teknik bir ustalık eseri olarak görülmüş. Hatta Bremen gazetesi tarafından 1953 yılında “dünyanın 8. harikası” olarak bile nitelendirilmiş, kartpostallarda bir turist atraksiyonu olarak yerini almış.

İlk kez 2011 Ocak ayında sivil amaçlarla kullanılmaya başlanan sığınak, çevresindeki bilgilendirme panoları, inşaat sırasında hayatını kaybedenlerin fotoğrafları ve hikayeleri ile bir anma yeri haline dönüşmüş.

Bizi Takip Edin

The post 2. Dünya Savaşı’nın Yıkılamayan Yapıları : Valentin U-boot Bunker first appeared on Turist Değil Gezgin.

Mohaç’ta Kışı Kovma Festivali: Busójárás

admin — Wed, 10 Jun 2020 10:44:42 +0000

Bizi Takip Edin

Tarih derslerinden en azından isim olarak hepimizin aşina olduğu Macaristan’daki Mohaç şehri, tarihteki öneminin yanı sıra, her sene düzenlenen “kışı kovma” festivali ile de ilgi çekiyor. Dünya Somut Olmayan Kültürel Mirası listesinde yer alan ve her sene Şubat ayının sonlarına doğru düzenlenen festivale son 2 yıldır biz de günübirlik olarak gidip ortamın tadını çıkarıyoruz. Kışı kovmak, baharı karşılamak ve yeni dönemin bereketini arttırmak için düzenlenen bir festival olan Busójárás, altı gün sürüyor.

Mohaç, Budapeşte’ye özel araçla yaklaşık 2 saat uzaklıkta, Macaristan’ın güneyinde küçük bir şehir. Tuna Nehri’nin kenarına kurulmuş ve Hırvatistan ve Sırbistan sınırına yakın. Ancak 900 yıllık tarihi olan bu küçük şehir, festival zamanı nüfusunun onlarca katı turist ağırlıyor.

Festivali anlattığımız radyo yayınını aşağıdaki kutucuktan dinleyebilirsiniz;

NTVRadyo · YOL NOTLARI – 54 (Macaristan Mohaç Buşoyaraş Festivali)

Festivalin Tarihi
Busójárás, Macarca’da “Busó yürüyüşü” demek. Ahşap maskeler takan ve koyun postundan kıyafetler giyen insanlar, üzerlerine de kocaman çanlar takarak, yürürken bile son derece gürültü çıkaracak şekilde bu festivale hazırlanıyorlar. Bu kıyafet ve aksesuarların ortaya çıkışı ise çeşitli efsanelere dayanıyor. Bu efsanelerden biri de Türklerle ilgili…

1500lerde Osmanlılardan kaçan Mohaç halkı, şehrin yakınında, Tuna nehrinin kenarındaki ormanlık alanlarda saklanarak yaşıyormuş. Bir gece yine ateşin başında otururlarken, karanlığın içinden yaşlı bir adam çıkıp gelmiş ve “Korkmayın, çok yakında köyünüze döneceksiniz. O zamana kadar silahlar yapın, maskeler hazırlayın ve fırtınalı bir gecede gelecek olan şövalyeyi bekleyin..” diyerek, geldiği gibi karanlıkta kaybolmuş… Bir süre sonra gerçekten de fırtınalı korkunç bir gecede bir şövalye gelip, hazırlığını yapmış olan halkı harekete geçirmiş. Fırtınanın gürültüsünde, korkunç maskeleri, kıyafetleri ve gürültü çıkaran silahları ile harekete geçen halk, kayıklarla Tuna Nehri’ni geçerek burayı kuşatmış olan orduyu korkutup kaçırmış…

Aslında tarihsel olarak bu efsanenin gerçek olması mümkün değil; buradaki halkın bölgeye yerleşmesi Türklerin buradan ayrılmasından 10 yıl kadar sonra gerçekleşmiş.

Festivaldeki Kıyafet ve Aksesuarlar
Böyle efsanelere konu olsa da, festivalin amacı artık yalnızca ‘uzun süren kışı kovmak ve baharı karşılamak’ olarak belirtiliyor. Kışı gürültü ile korkutma ve kovma kısmı kaynana zırıltısı denen ahşap oyuncaklarla, Busó’ların üzerlerinden sarkan devasa çanlarla, kornalarla, hatta tencere ve tavalarla yapılıyor. Bizim çok hoşumuza giden bir detay ise, kıyafetlerin gerçekten orijinal olması. Maskeler sanatçılar tarafından ahşaptan oyuluyor, kıyafetler hala koyun postundan dikiliyor. Altlarında ise içi samanla doldurulmuş beyaz şalvar, Busóların “korkunç” ve kocaman görüntüsüne katkı sağlıyor.

Abone ol

El yapımı olan maskelerin her biri orijinal, hepsinin farklı yüz ifadeleri ve temsil ettiği duygu durumları var. Farklı sanatçıların ellerinden çıktığı için festivalde birbirinin aynısı olan iki maske görmeniz neredeyse imkansız. Kostümleri giyenler ve maskeleri takanlar ise, bölgede yaşayan halk; Mohaç’ta yaşayan her aileden mutlaka en az bir Busó çıkarmış, bu kimi zaman 3 yaşında, kimi zaman 90 yaşında bir aile üyesi olurmuş. Yani bu festivalde yer almanın, aileler içerisinde nesilden nesile aktarılan bir gelenek olduğunu söyleyebiliriz.

Festivalde kadınlar ise kabarık ve çiçek işlemeli etekleri olan rengarenk elbiseler giyiyorlar. Bunlar hem Macar, hem de Balkan geleneksel kıyafetleri diyebiliriz. Gözlerine ise dantelden kendi ördükleri maskeleri takıyorlar; Busó maskeleri gibi ağır ve yüzü tamamen kaplayan maskeler olmasa da, kadınlar da yüzlerini kısmen gizlemiş oluyorlar.

Festival Programı
Festivalin ilk günü perşembe günü oluyor ve çocuk Busó’ların yürüyüşü ve tüm kenti şarkılar söyleyerek turlamaları ile başlıyor. İkinci günde Busólar, Mohaç şehrinin hemen yanında akmakta olan Tuna nehrinin karşı tarafından kayıklarla gelip şehre ulaşıyor. Bu sırada festivali izlemeye gelenler onları karşılamak ve fotoğraflarını çekmek üzere nehir boyuna yığılmış oluyor. Sonraki günlerde sokaklarda Busó’ların yürüyüşünün yanı sıra, her yerde kurulan el işi, yöresel ürünler ve yemek stantları, kentin çeşitli yerlerindeki sahnelerde dans gösterileri ve tiyatro oyunları ile sürüyor. Şehir içinde pek çok noktada kazanlarda geleneksel yemekler pişiyor, yemek kültürü ve el sanatları üzerine atölyeler düzenleniyor. Kurulan stantlarda pek çok Macar yemeği ve tatlısını görmek ve tatmak mümkün. Özellikle gulaş çorbası, sosisler, Prag’da trdelnik diye bilinen tatlı olan kürtös kalacs, dünyanın en güzel süslemelerine sahip olduğu söylenen zencefilli kurabiyeler ve tabi ki Macaristan’a özgü içkiler… Ayrıca Macar stantlarının yanı sıra, Boşnak, Hırvat, Sırp lezzetlerini tadabileceğiniz stantlar da bu festivalde yerini alıyor.

Festivalin 6. ve son günü olan salı gecesi, kent meydanında yakılan dev bir ateşle festival sona erdiriliyor. Kışı temsil eden bir tabut yakılarak, danslar ve şarkılar eşliğinden kışa veda ediliyor.

Mohaç’a Ulaşım
Mohaç, Budapeşte’den yaklaşık 200 km uzaklıkta ve yolculuk özel araç ile iki saat sürüyor. Festival zamanı şehirde park sıkıntısı olabiliyor.
Budapeşte – Mohaç arası direkt yolculuk yapan otobüs seferleri var, festival zamanında ek seferler de düzenleniyor.

The post Mohaç’ta Kışı Kovma Festivali: Busójárás first appeared on Turist Değil Gezgin.

Everest Base Camp Yürüyüşü Etaplar

admin — Sun, 24 May 2020 16:39:28 +0000

Bu yazı şu serinin bir parçasıdır. Everest Ana Kamp Yürüyüşü

Bizi Takip Edin

Everest Base Camp yürüyüşü için tüm genel teknik bilgileri ve gün gün etap detaylarını bu yazıda topladık. Bu yürüyüşü planlıyorsanız hangi gün kaç kilometre yürüyüş planlamalısınız, ne kadar tırmanış ve ne kadar iniş var, çıkacağınız maksimum irtifa nedir gibi tüm bilgileri hap halinde aşağıda bulacaksınız. Çıktısını alıp cebinize koyun, EBC’ye giderken rehber kitap taşıma gerekliliğinden kurtulun. =)

Navigasyon cihazı gerekli mi?
Yürüdüğümüz bütün güzergah boyunca yönümüzü bulmak için hiç navigasyona ihtiyaç duymadık. Navigasyonu sadece yürüyüş bilgilerimizi kaydetmek için kullandık. Lukla’dan Everest ana kampına giden güzergahta yürüyüş yolu oldukça belirgin ve yönlendirmeler, tabelalar gayet iyi durumda. Rotayı takip etmesi en zor yer Lobuche-Gorakshep arasında yer alan Khumbu buzul geçişi diyebiliriz. Rotanın dışına çıkmak gibi bir planınız yoksa çok ihtiyaç duymayabilirsiniz, ama yine de telefonunuzda bir uygulama bulunmasını tavsiye ederiz.

Yürüyüş kaç gün sürüyor?
Yürüyüş için minimum gereken süre 12 gün. Bu süreyi kısaltmak için aklimatizasyon günlerini pas geçmeyin. Vaktiniz varsa bu süreyi daha fazla tutabilirsiniz; vaktiniz ne kadar bol olursa bu yürüyüşten o kadar fazla keyif alabileceğinizi düşünüyoruz.
* 5000 m üzeri “Three Pass” (Renjo La, Cho La ve Kongma La) rotalarını da yapmak isterseniz minimum 21 güne ihtiyacınız var.

Toplam mesafe ne kadar?
12 gün boyunca yürüyüşümüz sırasında kaydettiğimiz mesafelerin toplamı 134 km. 12 gün için az gözükse de irtifa yüksek olduğu için biraz zorlayıcı.

Her gün ne kadar süre yürüdük?
Biz günde ortalama 4 saat 15 dakika yürüdük. Bu sürenin kişinin formuna ve sırt çantasının ağırlığına göre oldukça değişken olacağını düşünüyoruz. Biz, birimiz 14 ve diğerimiz 18 kg’lık sırt çantaları ile yürüdük.

Abone ol

1. GÜN: Lukla > Bengkar
Mesafe: 11.95 km
Tırmanış: 833 m
İniş: 940 m
Max. irtifa: 2840 m

2. GÜN: Benkar > Namche Bazar
Mesafe: 9.66 km
Tırmanış: 1169 m
İniş: 485 m
Max. irtifa: 3400 m

3. GÜN: Namche Bazar Aklimatizasyon
Mesafe: 12.01 km
Tırmanış: 1216 m
İniş: 1216 m
Max. irtifa: 4046 m

4. GÜN: Namche Bazar > Tengboche
Mesafe: 10.81 km
Tırmanış: 1144 m
İniş: 749 m
Max. irtifa: 3887 m

5. GÜN: Tengboche > Dingboche
Mesafe: 11.05 km
Tırmanış: 995 m
İniş: 545 m
Max. irtifa: 4326 m

6. GÜN: Dingboche Aklimatizasyon
Mesafe: 3.65 km
Tırmanış: 531 m
İniş: 531 m
Max. irtifa: 4674 m

7. GÜN: Dingboche > Lobuche
Mesafe: 8.95 km
Tırmanış: 1002 m
İniş: 391 m
Max. irtifa: 4889 m

8. GÜN: Lobuche > Gorakshep > Kalapathar > Gorakshep
Mesafe: 9.02 km
Tırmanış: 920 m
İniş: 655 m
Max. irtifa: 5564 m

9. GÜN: Gorakshep > EBC > Gorakshep
Mesafe: 6.14 km
Tırmanış: 212 m
İniş: 212 m
Max. irtifa: 5223 m

9. GÜN (devamı): Goraksheep > Lobuche
Mesafe: 4.63 km
Tırmanış: 157 m
İniş: 457 m
Max. irtifa: 5160 m

10. GÜN: Lobuche > Tengboche
Mesafe: 18.77 km
Tırmanış: 907 m
İniş: 1936 m
Max. irtifa: 4941 m

11. GÜN: Tengboche > Namche Bazar
Mesafe: 9.98 km
Tırmanış: 817 m
İniş: 1130 m
Max. irtifa: 3861 m

12. GÜN: Namche Bazar > Lukla
Mesafe: 18.12 km
Tırmanış: 1263 m
İniş: 1865 m
Max. irtifa: 3445 m

Bizi Takip Edin

The post Everest Base Camp Yürüyüşü Etaplar first appeared on Turist Değil Gezgin.